GÖKTÜRKLERİZAdını yaz
Yazıtlar

Bengü taşlar

Sekizinci yüzyılda Moğolistan bozkırına dikilen bu taşlar, Türk adının geçtiği en eski Türkçe metinlerdir. Yazanlar onlara "bengü taş", yani sonsuza kalacak taş demiştir. Üç büyük yazıtın tam metni burada.

Yazıtlar nasıl okundu?

Taşlar yüzyıllarca bozkırda durdu, ama üzerlerindeki yazıyı okuyabilen kalmamıştı. 1893 yılında Danimarkalı dilbilimci Vilhelm Thomsen tamgaları çözdü. İlk çözdüğü sözcüklerden biri "tengri" idi; ardından "türk" sözcüğünü okudu.

Çözümü kolaylaştıran şey Kül Tigin yazıtının bir yüzündeki Çince metindi: aynı taşta iki dil bulunması, adların ve unvanların yerini kestirmeyi sağladı.

Bu sitedeki metinler

Her yazıtın bütün satırları üç katman halinde verilir: Köktürk tamgalarıyla özgün metin, Latin harfli okunuşu ve günümüz Türkçesi. İstediğin katmanı gizleyip yalnız özgün metni ya da yalnız çeviriyi okuyabilirsin.